ويژگيهاي توسعه ي اقتصادي – اجتماعي کشورهاي در حال رشد

يکي از وجوه تفارق عمده بين جهان صنعتي( پيشرفته ) و جهان سوم (يا کشورهاي در حال توسعه )در عرصه مسائل رشد اقتصادي – صنعتي اين است که فرآيند توسعه ي اقتصادي در جوامع صنعتي کنوني عمدتاً از مکانيسم و پويايي دروني اين کشورها مايه گرفت و تحقق پذيرفت ، حال آنکه تحولات اقتصادي و اجتماعي در جهان سوم روند طبيعي خود را طي نکرد و مسيرهاي بيشماري را طي کرد.

تحليل مختصات نظام آموزشي – علمي و پژوهش

در جهان کنوني که ترقي و رشد علوم و تکنولوژي عرصه هاي مختلف اجتماعات بشري را دگرگون و متحول نموده ، نقش انسان اين کاملترين عنصر جهان هستي و خلقت نمود بارزتري مي يابد و نظام آموزشي يک کشور تحت تأثير دو سري عوامل دروني و بروني قرار دارد.

 عوامل بيروني مؤثر در نظام آموزشي – پرورشي عبارتند از :

مشخصات ، گرايشها و شاخصهاي جمعيتي – ساختار اقتصادي و نيازمنديهاي توليدات ملي – ويژگيهاي نيروي کار – ماهيت و خصوصيات نظام سياسي – بنيه و امکانات مالي و فيزيکي – ساخت و بافت دروني نظام اداري و اجرائي – ارزشهاي اجتماعي – فرهنگي و مذهبي و ويژگيهاي مجموعه ي وسائل ارتباط جمعي

عوامل دروني نظام آموزشي – علمي و پژوهشي را عناصر زيرين تشکيل مي دهند :

ويژگيهاي نظام رسمي آموزشي و پرورشي ( پيش دبستان – دبستان – راهنمائي – متوسطه ) نظام آموزشهاي عالي و سازمانهاي وابسته مؤسسات و مراکز تحقيقاتي – آموزشهاي سواد آموزي – آموزشهاي مراکز نظامي – آموزشهاي محلي ، بومي و منطقهاي امور آموزشي – پژوهشي سازمانها و کار و تحليل نهائي ويژگيهاي نظام آموزشي – علمي و پژوهشي در سطح عالي

بايد مجموعه ي عوامل بروني و دروني را بصورت اجزاء و عناصر تشکيل دهنده يک نظام به هم پيوسته مدّ نظر قرار داد.

رشد اقتصاد يک الزام است

تجربه هاي سالهاي پس از جنگ جهاني دوم بنابر تمامي ظواهر اکنون به ما آموخته که رشد اقتصادي در حفظ ملل ، پايدار ماندن شئون ملي ، حکومت و همچنين در ارج گذاري و معيار سنجي نظام حاکم و نظريه اي که چنين نظامي بر آن متکي است داراي اهميت حياتي است . هر کجا روند رشد اقتصادي کند باشد ، يا متوقف يا حتي منفي شده باشد دير يا زود روشهاي استفاده از قدرت عريان براي تحميل قشر حاکمه و نظريه ي مورد پشتيباني اين قشر ، ناکار آمد خواهد شد. پس مي توان پذيرفت که بدون برخوردار بودن از رشد اقتصادي هيچ ملتي قادر نخواهد بود در بلند مدت ملّيت و تماميت سياسي خود را حفظ کند و قادر نخواهد بود شئون ملي خود را از بي حرمتي مصون دارد و نخواهد توانست انسانها را با حکومت وابسته نگه دارد.

فقر –  پيشرفت و توسعه

پيشرفت حرکتي به جلو و گام گام است يعني حرکتي زنده و فعال و نه جابجايي ساده ي سنگي که تحت تأثير عمل نيرويي مي غلطد . حرکت مستلزم وجود فاعلي است که عملي را انجام دهد يا لااقل فشاري را که از خارج مي تواند بر او وارد شود به گامهاي خود تبديل کند . فاعل اعم است از فرد يا گروه مانند ارتشي که به سمت هدف خود پيش مي رود . پيشرفت تنها حرکت موجود فيزيکي يا اجتماعي نيست.

*******************************************

کامپيوتر و خط مشي ملي آن براي کشورهاي عقب نگه داشته شده

هر عصري با ابزار بخصوصي شناخته مي شود ، نيزه شکارگران ، ماشين تراش کارگران صنعتي و کامپيوترکارگران فکري ، شايد بتوان تحولات ناشي از انقلاب الکترونيک را گسترده تر از تحولات ناشي از انقلاب صنعتي دانست. اگر در انقلاب صنعتي نيروي ماشين جايگزين نيروي جسمي انسان شد. در انقلاب الکترونيک ، کامپيوتر مي خواهد جاي نيروي فکري انسان را بگيرد. عصر جديد بيش از هر چيز متضمن توسعه الکترونيک و ساير تکنولوژيهاي مدرن است.

اکنون استفاده از کامپيوتر يعني مهمترين محصول انقلاب الکترونيک در همه ي عرصه هاي فعاليت بشري روز به روز ابعاد گسترده تري به خود مي گيرد. اگر در دهه هاي پيش کامپيوترها بشر را از زحمت انجام کارهاي تکراري و يکسان راحت کردند. در دهه ي کنوني ظاهراً ميخواهند کارهاي مبتني بر فکر و تصميم را انجام دهند.

بار وجود اين کامپيوتر يک ابزار کمکي فني و محصول خلاقيت بشر است که فقط امور قالب ريزي شده را انجام مي دهد و فکر قالب ريزي نشده در قلمرو انحصاري انسان قرار دارد در حالي که ديري است که کشورهاي پيشرفته ي صنعتي عميقاً وارد انقلاب ميکروالکترونيک و کامپيوتر شده اند. کشورهاي در حال توسعه نيز در راستاي ورود به آن هستند و وارد شده اند. جوامع اين کشورها اگر نخواهند از غافله عقب بمانند ناگزيرند خود را به تکنولوژيهاي جديد از جمله کامپيوتر و ملزومات آن تطبيق دهند و با تخصيص منابع هر چند کمياب مالي و انساني به گونه اي مؤثر و عقلاني براي توسعه ي اقتصادي و اجتماعي آماده شوند. در واقع توسعه يافتگي اقتصادي معادل کاربرد علوم و فنون جديد از عرصه ي توليد است. اگر کشوري در صدد توسعه ي اقتصادي است بايد مباني علمي و فني توليد اقتصادي را بکار ببندد.

بديهي است که با فرا گرفتن  تجربه هاي  جوامعي که در مراحل مالي توسعه و  تکامل  قرار  گرفته اند  مي توان هنگام تحقق تحولات و بکار بستن مباني علمي و فني توليد اقتصادي از مدّت و هزينه و مشکلات آن کاست.